Beklemenin bedeli
101 Okey'de en pahalı şey açamamaktır. El bittiğinde açmamış oyuncu normal bitişte 202, okeyle ya da çiftle bitişte 404, çift ve okeyle bitişte 808 yazar. Açmış oyuncu ise yalnız elinde kalan taşların toplamını yazar; dört beş taşla yakalanmak çoğu zaman 30–50 puandır.
Yani açılışı ertelemek, her turda "biri bitirirse 202 yerine 30 yazar mıydım?" sorusunu sormaktır. Masada üç rakip var; biri el bitirmeye yaklaştıysa işaretleri görürsün: perlerini açmıştır, elinde az taş kalmıştır, yerden taş almaz, hızlı atar. Bu işaretler görünmeye başladığında bekleme bedeli hızla yükselir.
Kural olarak: 101'i bulduğun turda açmamak için açık bir sebebin olmalı. Sebep yoksa aç.
Hemen açmanın getirisi ve götürüsü
Getirisi
- İşleme hakkı. Açtıktan sonra masadaki her pere taş işlersin: serinin ucuna, grubun eksik rengine. Elindeki tek taşlar eriyip gider, kalan toplamın her turda düşer.
- Okey güvenliği. Açmış oyuncu okeyi perine koyar; elde kalan okeyin 101 cezası kalkar. Açmamış oyuncu okeyi ya elinde tutar ya da atıp 101 yer.
- Bitiş yolu. El bitirmek için önce açmış olmak gerekir. Açılış ne kadar erken, bitiş şansı o kadar erken.
Götürüsü
- Perlerin herkese açılır. Rakipler de senin perlerine işler: iki taşlı elleri senin serilerinde erir.
- Açtığın perleri bozamazsın. Geri toplamak cezalı masada 101'dir. Açılış dizilişini açmadan önce bitir.
- İşlek taş cezası devreye girer. Masada per çoğaldıkça attığın taşın bir yere işlenme ihtimali artar; işlek taş atmak 101'dir. Açmış masada her atış dikkat ister. (Ayrıntısı: okey ve işlek taş.)
Hesap çoğu elde açmak lehine çıkar: işleme hakkı ve okey güvenliği, rakiplerin perlerine işlemesinden daha değerlidir. Beklemenin kazandırdığı tek büyük şey elden bitiştir.
Elden bitiş: ne zaman değer?
Elden bitiş, hiç kimse açmamışken açılışını ve son taşını aynı turda yapmaktır. Sen −202 yazarsın, üç rakip de 404; okeyle bitirirsen sen −404, onlar 808. Tek elde 1.200'den fazla puan farkı: 101 Okey'in en büyük vuruşu.
Ama bedeli vardır. Elden gitmek için bütün taşlarını perlere dizmen gerekir, 21 taşla bu uzun sürer; bu sırada bir rakip açarsa elden bitiş biter, geriye açmamış ve kalabalık bir el kalır. Ayrıca açmadan önce yerden taş almak ancak o taşla aynı turda açacaksan mümkündür; elden giderken bu, aldığın taşla açılışı ve bitişi aynı turda yapmak demektir, yoksa yalnız ortadan çekersin.
| Sonuç | Sen | Üç rakip |
|---|---|---|
| Elden bitirdin | −202 | 404 · 404 · 404 |
| Biri açtı, sen hemen açtın, o bitirdi | kalan toplamı (~30–60) | bitiren −101, diğerleri 202 ya da kalan |
| Biri açtı, sen beklerken o bitirdi | 202 (okeyle 404) | bitiren −101, diğerleri 202 ya da kalan |
Elden gitmeye şu üç şart birlikte varsa değer: (1) elinde en çok iki üç boşta taş kaldı, (2) masada henüz kimse açmadı, (3) rakiplerin elleri hâlâ kalabalık (yerden taş alıp duruyorlar, hızlı atmıyorlar). Biri açar açmaz plan biter: o turda sen de aç, kalan toplamını küçültmeye geç.
Eşli masada elden bitiş daha da değerlidir: rakip takım 808 yazar, ortağın 0. Ama ortağın da açmamış olmalıdır; ortağının açılışı da elden bitişi bozar.
Kademeli ve Zorlu'da zamanlama
Kademeli'de her ilk açılış masadaki en yüksek açılışı en az 1 geçer. Bu kural zamanlamayı tersine çevirir:
- İlk açan tabanı belirler. 101 ile açarsan rakipler 102 ile açabilir. 140 ile açarsan rakip en az 141 bulmalıdır; 21 taşta bu çoğu zaman mümkün değildir ve rakipler açamadan el biter: 202'şer yazarlar.
- Büyük açılış ödülü. İlk açılışın 150 ve üstüyse −101, 180 ve üstüyse −202 yazılır. 150'lik açılış, hem rakiplere 151 barajı koyar hem sana bir el bitirme ödülü verir.
- Çift yolu ayrıdır. Seri açılışı çift açacak oyuncuyu bağlamaz; masada 140 varken 5 çiftle açılır. Çift tabanı da ayrı yükselir: biri 6 çift açmışsa sen 7 çift gerekir.
Kademeli'de kural: açabiliyorsan ama rakipler açmamışsa, bir iki tur bekleyip tabanı yükseltmek mantıklıdır; masada biri açar açmaz sen de o eşiğin bir üstüyle aç, çünkü eşik her açılışta yükselir ve sen açamayan tarafa düşersin.
Zorlu aynı açılış kurallarıyla oynanır ve iki şey ekler. ÇİFTE DEVAM ilan edersen o elde yalnız çift açarsın; açamazsan açmayan cezası iki katı olur (202 yerine 404, okeyle bitişte 808). İlanı elinde en az 3 hazır çift ve çifte dönüşebilecek bir iki taş varken yap; 2 çiftle ilan etmek çok risklidir. İkincisi, attığın taşı sağındaki oyuncu alıp kullanırsa cezasını sen ödersin (taş × 10, çiftte × 20, okey × 20 / × 40). Zorlu'da erken açan oyuncu masaya per koyar ve rakiplerin işleme ihtimalini artırır; ama kendi atışlarını da ona göre seçebilir. Ayrıntısı yine okey ve işlek taş yazısında.
51'de açılış
51'de 14 taşla (başlayan 15) oynanır, seri tabanı 51'dir ve her ilk açılış öncekini en az 1 geçer. Çift için 4 çift yeter ve çift tabanı artmaz. Az taşla el hızlı biter, bu yüzden 51'de beklemek nadiren doğrudur: 51'i bulur bulmaz aç, çünkü sonraki eşik hızla 60'ları 70'leri geçer ve 14 taşla o eşiği bulmak zordur. Büyük açılış ödülü 51'de yoktur, beklemenin ödülü de yoktur.
Karar listesi
- 1
Masada biri açtı mı? Açtıysa elden bitiş yok; 101'in (Kademeli'de eşiğin) varsa bu turda aç.
- 2
Elinde kaç boşta taş var? İkiden az ve kimse açmadıysa elden bitişi dene; fazlaysa aç.
- 3
Kademeli ya da Zorlu mu? Kimse açmadıysa bir iki tur bekleyip 150'yi hedefle; biri açar açmaz eşiğin üstüyle aç.
- 4
Rakiplerin elleri kalabalık mı? Yerden taş alıp duruyorlarsa vaktin var; hızlı atıp azalıyorlarsa açılışı erteleme.
- 5
51 mi? Bekleme, aç.
Bu eli kendin oynamak istersen: puan hesaplayıcıda elden bitişi seçip rakamlara bak. Sonraki yazı: Okeyi tutmak mı, atmak mı?